Huismerken versus A-merken: wat koop je echt?

·

Huismerken versus A-merken: wat koop je echt?

Je staat bij het schappenrek en twijfelt. Het huismerk kost de helft. Maar is het ook half zo goed? Die vraag stelt bijna iedereen zichzelf, maar de meeste mensen weten het antwoord niet echt.

Hoe het verschil tussen merken ontstaat

Supermarkten verkopen al decennia hun eigen huismerken naast de bekende A-merken. Dat is geen toeval. Huismerken zijn voor de supermarkt een manier om marge te maken zonder afhankelijk te zijn van grote merkfabrikanten.

Wat veel mensen niet doorhebben: een groot deel van die huismerkproducten wordt gemaakt in dezelfde fabrieken als de A-merken. Een bekende chipsfabrikant vult ook zakken voor het huismerk. Een zuivelbedrijf levert zowel aan het bekende merk als aan het label van de supermarkt.

Het verschil zit hem dan niet in de productie, maar in de verpakking, het marketingbudget en de prijs. Je betaalt bij een A-merk mee aan televisiereclames, sponsordeals en een groot verkoopteam. Dat kost geld, en dat geld haal je ergens vandaan.

Wat je ziet op het etiket

Een etiket vertelt je meer dan je denkt, als je weet waar je op moet letten. De ingrediëntenlijst is wettelijk verplicht en staat op volgorde van gewicht. Staat suiker als eerste ingrediënt, dan is suiker het meeste aanwezig.

Vergelijk je een huismerk yoghurt met een A-merk yoghurt, dan zie je in veel gevallen dezelfde ingrediënten in dezelfde volgorde. De smaak kan iets afwijken door andere bacteriestammen of een ander vetgehalte, maar de basissamenstelling is vaak identiek.

Kijk ook naar de voedingswaardentabel. Calorieën, eiwitten, vetten en koolhydraten per 100 gram geven je een eerlijke vergelijking. Die tabel liegt niet. En als de waarden vrijwel gelijk zijn, is de vraag simpel: waarom zou je meer betalen?

Wanneer een A-merk wél loont

Er zijn categorieën waar het A-merk echt verschil maakt. Dat heeft dan te maken met een specifiek recept, een uniek productieproces of een smaak die je nergens anders vindt.

Goede voorbeelden zijn bepaalde kazen met een beschermde oorsprong, speciale bieren of een saus met een specifieke kruidenmix die het huismerk niet nabootst. In die gevallen koop je niet alleen een product, maar een specifieke ervaring.

Ook bij producten zoals koffie en chocolade merkt een geoefende smaakpapil vaak wel degelijk verschil. Niet altijd, maar regelmatig genoeg om het waard te zijn. De vraag is dan of jij dat verschil proeft, of dat je het verschil denkt te proeven omdat je het merklabel ziet.

Wat je bespaart op een gemiddelde weekboodschap

Stel je doet een gemiddelde weekboodschap voor een gezin van vier. Je koopt pasta, tomatensaus, rijst, yoghurt, crackers, kaas, koffie, wasmiddel en een paar andere standaardproducten. Als je bij elk product kiest voor het huismerk in plaats van het A-merk, scheelt dat al snel tien tot vijftien euro per week.

Op jaarbasis is dat vijfhonderd tot achthonderd euro. Dat is geen klein bedrag. En dat is alleen al op de basisproducten, zonder dat je concessies doet aan kwaliteit die je daadwerkelijk proeft of ervaart.

Een handige strategie is de 50/50-aanpak: kies voor producten waarbij je het verschil niet merkt altijd het huismerk, en kies voor producten waarbij je echt voorkeur hebt voor een specifiek merk dat A-merk. Zo houd je grip op je boodschappenbudget zonder dat je het gevoel hebt dat je inlevert.

Acties en aanbiedingen: hoe ze werken

Supermarkten zetten A-merken regelmatig in de aanbieding. Dat lijkt gunstig voor jou, maar er zit een logica achter. Actieweek-aanbiedingen op A-merken zijn vaak mede gefinancierd door de merkfabrikant zelf. Die betaalt mee aan de korting, omdat hij zijn product op een prominente plek in de folder wil hebben.

Dat betekent niet dat de aanbieding nep is. Je betaalt echt minder. Maar het betekent wel dat de normale prijs van dat A-merk ruimte had voor een stevige korting, en dat zegt iets over de marges die normaal in dat product zitten.

Een actieprijs van een A-merk kan soms uitkomen op hetzelfde niveau als de vaste prijs van een huismerk. Dan is het A-merk tijdelijk een goede koop. Maar zodra de actie voorbij is, is het huismerk weer de slimste keuze.

Let ook op combinatieaanbiedingen zoals drie voor de prijs van twee. Die werken goed als je het product snel opmaakt of als het lang houdbaar is. Maar als je er één koopt en twee weggooit omdat ze over de datum raken, heb je niks bespaard.

Houdbaarheidsdatum en voedselverspilling

Een onderwerp dat direct samenhangt met slimme boodschappen doen, is de houdbaarheidsdatum. Er zijn twee soorten: ten minste houdbaar tot en te gebruiken tot. Het verschil is groot.

Ten minste houdbaar tot staat op producten die na die datum nog prima eetbaar zijn. Droge pasta, blikken groente, rijst, koekjes: die zijn weken of zelfs maanden na de datum nog goed. Je kunt er veilig van eten. De smaak of textuur kan iets veranderen, maar gevaarlijk is het niet.

Te gebruiken tot staat op producten waarbij de voedselveiligheid in het geding komt na die datum. Denk aan vlees, vis en bepaalde zuivelproducten. Die datum neem je serieus.

Veel voedselverspilling thuis komt doordat mensen beide soorten datums behandelen alsof het om voedselveiligheid gaat. Een pak rijst dat twee maanden over datum is, gaat de prullenbak in. Dat is zonde. Leer het verschil, en je gooit minder weg.

Bij het plannen van een weekmenu helpt het om producten met de kortste houdbaarheidsdatum als eerste te gebruiken. Zet ze vooraan in de koelkast of kast. Producten die langer meegaan, leg je achteraan. Dat is precies wat supermarkten ook doen met hun schappen, en het werkt.

Slimme weekmenu-planning met je boodschappenlijst

Een weekmenu plannen klinkt als extra werk, maar het bespaart je tijd en geld. Je koopt precies wat je nodig hebt, en je staat minder vaak voor een leeg aanrecht te bedenken wat je vanavond gaat eten.

Begin met wat er al in huis is. Kijk wat er nog in de koelkast ligt en wat er in de kast staat. Bouw je menu daar omheen. Pasta die al open is, rijst die bijna op is, een blik tomaten dat al een tijdje staat: dat zijn je vertrekpunten.

Daarna schrijf je op wat je nog nodig hebt. Een goede boodschappenlijst is geordend op de indeling van de winkel die je bezoekt. Groente en fruit, zuivel, vlees, brood, houdbare producten. Als je door de winkel loopt in die volgorde, loop je niet heen en weer en vergeet je minder.

Plan ook een flexibele avond in. Een avond waarop je iets maakt van wat er nog over is, of waarop je een restje verwerkt. Dat is de avond die het meeste scheelt in voedselverspilling. Soep van restgroente, een stamppot van wat er nog lag, een omelet met overgebleven kaas. Het zijn geen ingewikkelde maaltijden, maar ze voorkomen dat eten weggegooid wordt.

Een bijkomend voordeel van weekmenu-planning is dat je minder impulsaankopen doet. Als je weet wat je nodig hebt, loop je minder snel langs een schap en denk je: dat neem ik ook maar mee. Die kleine impulsaankopen zijn vaak de reden dat je boodschappenrekening hoger uitvalt dan verwacht.

Veelgestelde vragen over huismerken en boodschappen doen

Is een huismerk altijd van mindere kwaliteit dan een A-merk?

Nee, niet per se. In veel gevallen zijn de ingrediënten en de productiewijze vergelijkbaar of zelfs identiek. Het verschil zit vaak in de verpakking en het marketingbudget dat in de prijs is verwerkt. Voor standaardproducten zoals pasta, rijst, ingeblikte groente en basismelkproducten is het huismerk in de meeste gevallen een goede keuze.

Hoe weet ik of een aanbieding echt voordelig is?

Vergelijk de actieprijs altijd met de vaste prijs van het huismerk in dezelfde categorie. Als een A-merk in de aanbieding goedkoper of even duur is als het huismerk, is het een echte aanbieding. Is het nog steeds duurder, dan betaal je minder dan normaal maar nog steeds meer dan nodig. Let ook op combinatieaanbiedingen: die zijn alleen voordelig als je het product ook echt opmaakt.

Hoe voorkom ik dat ik eten weggooi?

Leer het verschil tussen ten minste houdbaar tot en te gebruiken tot. Producten met de eerste aanduiding zijn na de datum vaak nog prima eetbaar. Plan een weekmenu en gebruik producten met de kortste houdbaarheidsdatum als eerste. Zet ze vooraan in de koelkast. Plan een vaste avond in de week waarop je restjes verwerkt. Dat zijn de drie meest effectieve gewoontes om voedselverspilling thuis te verminderen.

Een goed voorbeeld van hoe je ruimte organiseert om producten overzichtelijk te bewaren: als je thuis een aparte opslagruimte of bijkeuken hebt ingericht, helpt een heldere indeling enorm. Met glazen schuifwanden inclusief montage kun je zo’n ruimte afscheiden zonder het zicht te belemmeren, zodat je in één oogopslag ziet wat er nog ligt en wat je moet aanvullen.

Meer om te lezen