Waarom het huismerk bijna altijd de slimmere keuze is

·

Je staat voor het schap. Links het A-merk met een bekende verpakking, rechts het huismerk met een sobere sticker. Het prijsverschil is soms wel veertig procent. Toch grijpen de meeste mensen automatisch naar links. Niet omdat het beter is. Maar omdat het vertrouwd voelt. En precies dát is wat de supermarkt weet, en wat jij mag weten.

Hoe het huismerk in het schap belandt

Een huismerk is geen toevalligheid. Achter de schermen onderhandelt een inkoopteam met fabrikanten die vaak dezelfde producten maken als de grote merken. Dezelfde fabriek, soms dezelfde lijn, andere verpakking. Dat klinkt gek, maar het is heel normaal in de voedingsindustrie.

De fabrikant heeft capaciteit over en vult die op met huismerklabels. De supermarkt betaalt minder, vraagt een lagere prijs van jou, en verdient toch een nette marge. Iedereen tevreden, behalve het A-merk dat marktaandeel verliest.

Wat je in de winkel ziet, is het eindresultaat van dat systeem. Het huismerk staat bewust naast het A-merk. Niet eronder, niet erboven. Naast. Zodat jij het vergelijkt en de keuze zelf maakt.

Waar het verschil wél echt bestaat

Nu de nuance, want die is er. Niet elk huismerk is gelijkwaardig aan het A-merk ernaast. Er zijn categorieën waar het verschil merkbaar is, en categorieën waar je het met smaakblinde ogen niet zou zien.

Categorieën waar A-merken vaak beter scoren:

  • Frisdrank met een specifiek recept (de smaak zit in de formule, niet in de grondstoffen)
  • Bepaalde sauzen en kruidentoevoegingen met een gepatenteerde smaakbasis
  • Kaassoorten met een beschermde oorsprongsbenaming

Categorieën waar het huismerk prima alternatief is:

  • Pasta, rijst, couscous en andere droge basisproducten
  • Diepvriesgroenten
  • Ingeblikte tomaten, bonen, kikkererwten
  • Zuivel zoals melk, karnemelk en kwark
  • Eieren
  • Oliën en azijn

Bij die laatste categorie betaal je bij het A-merk voor de marketingcampagne, niet voor een beter product. Dat is geen mening, dat is rekenkunde.

De psychologie achter merkvoorkeur

Als filiaalmanager zag ik het dagelijks: mensen die het huismerk pakten, even twijfelden, het teruglegden en toch het A-merk namen. Niet omdat ze het hadden geproefd. Maar omdat de verpakking van het A-merk meer vertrouwen uitstraalde.

Dat heet merkperceptie. En het kost je elke week geld.

De supermarkt speelt hier slim op in. Huismerkverpakkingen zijn de laatste jaren stukken aantrekkelijker geworden. Rustige kleuren, moderne typografie, soms zelfs een premium uitstraling. Dat is geen toeval. Hoe minder de verpakking schreeuwt “goedkoop”, hoe makkelijker jij de stap maakt.

Wat ook helpt: huismerken staan steeds vaker op ooghoogte. Vroeger was dat voorbehouden aan de dure merken. Nu niet meer. De supermarkt wil dat je het huismerk ziet, pakt en koopt. Meer marge voor hen, lagere kassabon voor jou.

Wanneer het A-merk de moeite waard is

Er zijn situaties waarin je bewust voor het A-merk kiest, en dat is prima. Niet elke aankoop is puur rationeel, en dat hoeft ook niet.

Een paar redenen die hout snijden:

  • Je kookt voor iemand met een specifieke voorkeur of allergie waarvoor je het etiket van het A-merk kent
  • Je hebt een recept waarbij de smaakbalans precies klopt met een bepaald merk
  • Het gaat om een product dat je zelden koopt en waarbij de hoeveelheid zo klein is dat het prijsverschil verwaarloosbaar is

Redenen die geen hout snijden:

  • “Het huismerk smaakt toch anders” zonder dat je het ooit blind hebt geproefd
  • Gewoonte vanuit je jeugd
  • Het gevoel dat goedkoper automatisch minder goed is

Die laatste drie zijn geen argumenten. Het zijn aannames. En aannames kosten je geld.

Een eenvoudige test: koop één week bewust het huismerk van vijf producten die je normaal als A-merk koopt. Pasta, tomatenblokjes, kwark, diepvrieserwten, olie. Vergelijk het thuis. Niet op verpakking, maar op smaak en gebruik. De uitkomst verraast de meeste mensen.

Hoe je dit vertaalt naar je weekbudget

Het verschil tussen een boodschappenmand vol A-merken en een mand met slim gekozen huismerken kan fors oplopen. Niet per product, maar per week, per maand, per jaar.

Stel je mand bevat tien producten waarbij je bewust kiest voor het A-merk. Als het prijsverschil per product gemiddeld een euro is, praat je over tien euro per week. Dat is meer dan vijfhonderd euro per jaar. Voor producten die je in veel gevallen niet van elkaar kunt onderscheiden.

De slimme aanpak:

  • Maak een lijst van producten die je wekelijks koopt
  • Verdeel ze in twee groepen: “merk maakt uit” en “merk maakt niet uit”
  • Koop de tweede groep structureel als huismerk
  • Gebruik het vrijgekomen budget voor producten waarbij kwaliteit of versheid wél het verschil maakt, zoals vlees, vis of vers brood

Dit is geen bezuinigingsstrategie voor mensen met krap budget. Dit is gewoon slim inkopen, ongeacht wat er op je rekening staat.

De actieweek als vertekend beeld

Tot slot nog iets wat je moet weten over A-merken in de aanbieding. Want die acties zien er verleidelijk uit. Twee halen, één betalen. Twintig procent korting. Tweede halve prijs.

Wat je dan ziet, is het A-merk dat tijdelijk op het prijsniveau van het huismerk uitkomt. Of er net boven zit. Op dat moment is de keuze makkelijk: pak het A-merk als de actie echt voordelig is, en gooi het in de vriezer of kast als het houdbaar is.

Maar let op de valkuil. Veel mensen kopen in de actieweek meer dan ze nodig hebben. Ze denken in voordeel, niet in gebruik. Resultaat: producten die over datum raken, verspilling en een gevoel van besparing dat er in werkelijkheid niet was.

De echte besparing zit niet in de actie. Die zit in de combinatie van een bewuste merkkeuze, een realistisch weekmenu en inkopen wat je ook daadwerkelijk opmaakt.

Als je die drie dingen combineert, heeft een actieweek ineens een heel andere functie. Niet als aanleiding om meer te kopen, maar als moment om slim bij te vullen wat je toch al nodig had.

Dat is het verschil tussen boodschappen doen en slim boodschappen doen.

Meer om te lezen