Huismerk of A-merk: wat kies je slim?

·

Huismerk of A-merk: wat kies je slim?

Je staat voor het schap en twijfelt. Het huismerk kost de helft, maar je pakt toch het bekende pak. Herkenbaar? Dan is het goed om te weten wat er achter die keuze zit.

Wat er schuil gaat achter het prijsverschil

Een A-merk betaal je niet alleen voor de inhoud. Je betaalt voor de verpakking, de televisiereclame, de schapruimte die de fabrikant heeft onderhandeld en de marge die de keten erop zet. Dat stapelt op. Soms tot wel veertig procent meer dan een vergelijkbaar product met een ander etiket.

Huismerken worden in veel gevallen geproduceerd door dezelfde fabrikanten als de A-merken. Dat is geen geheim meer. Grote voedingsmiddelenbedrijven draaien overdag A-merkproductie en ‘s avonds dezelfde lijn voor het huismerk van een supermarkt. De receptuur kan iets afwijken, maar de basisgrondstof is dikwijls identiek.

Neem pasta. Droge pasta van een huismerk bevat in de meeste gevallen dezelfde hoeveelheid eiwit en hetzelfde type griesmeel als het A-merk ernaast. Het verschil zit in de kookgaring en soms de dikte van de wand. Maar voor een doorsnee pastaschotel merk je dat nauwelijks.

Toch is het niet altijd zwart-wit. Bij producten als yoghurt, kaas of vleeswaren kunnen de culturen, de rijpingstijd of de vetsamenstelling wél merkbaar verschillen. Dan is een A-merk soms een bewuste keuze, geen gewoonte.

Waar het huismerk het wint en waar niet

Er zijn categorieën waar je als consument weinig verliest door te kiezen voor het goedkopere alternatief. En er zijn categorieën waar dat anders ligt.

Basisproducten zoals rijst, bloem, suiker, zout, olie en droge peulvruchten zijn bij uitstek geschikt om te vervangen door een huismerk. De samenstelling is gestandaardiseerd. Er is geen technische reden om meer te betalen. Wie wekelijks boodschappen doet en op deze categorie overschakelt, bespaart zonder kwaliteitsverlies.

Anders ligt het bij producten met een specifieke smaak of bereidingswijze die je al jaren gewend bent. Koffie is daar een goed voorbeeld van. De brandstoffen, de maalgraad en de herkomst van de bonen bepalen de smaak. Hier merk je het verschil wél. Hetzelfde geldt voor chocolade, bier en sommige sauzen.

Bij verzorgingsproducten en schoonmaakmiddelen is het verhaal vergelijkbaar als bij voedsel. Veel huismerken in die categorie bevatten dezelfde werkzame stoffen als het A-merk. De concentratie kan iets lager liggen, maar het effect is in de meeste gevallen gelijkwaardig. Lees de ingrediëntenlijst en vergelijk die. Dat kost twee minuten en levert je structureel geld op.

Er zijn ook uitzonderingen. Luiers, bepaalde medicijnen en babyvoeding zijn categorieën waar ouders bewust kiezen voor een A-merk. Dat is een persoonlijke afweging, geen irrationele. De risicoperceptie speelt mee, en dat is begrijpelijk.

Hieronder een overzicht van categorieën waar de keuze makkelijker te maken is:

  • Rijst, pasta en granen: vrijwel geen smaak- of kwaliteitsverschil
  • Blikgroenten en -fruit: identieke basisproducten, andere verpakking
  • Diepvriesgroenten: zelfde teelt, soms zelfde verpakkingslijn
  • Schoonmaakmiddelen: vergelijkbare werkzame stoffen
  • Toiletpapier en keukenpapier: verschil zit in dikte en lagen, niet in merk
  • Droge kruiden en specerijen: afkomstig van dezelfde groothandelaren
  • Eieren: kwaliteitsklasse staat op de verpakking, niet het merk
  • Olijfolie: kies op kwaliteitsklasse (extra vergine), niet op etiket

Acties, actieweken en hoe je ze leest

Supermarkten plannen hun acties niet willekeurig. Achter elke actie zit een logica. Als filiaalmanager zie je dat van dichtbij. Fabrikanten betalen voor schapruimte, voor een plek in de folder en voor een prominente positie bij de ingang. Dat zijn commerciële afspraken, geen toeval.

Een actieweek draait vaak om één of twee categorieën die de winkel naar voren schuift. Vlees, zuivel of frisdrank. De actie trekt klanten, maar tegelijk worden er andere producten meeverkocht die geen actie hebben. De gemiddelde bonwaarde stijgt. Dat is het doel.

Dat betekent niet dat een actie slecht is voor jou als consument. Het betekent dat je er slim mee om kunt gaan. Koop op actie wat je toch al koopt. Sla in als de houdbaarheidsdatum dat toelaat. En laat je niet verleiden door een actie op iets wat je anders nooit zou kopen.

Houdbaarheidsdatums zijn een aparte categorie. De “ten minste houdbaar tot”-datum op droge producten is een kwaliteitsgarantie, geen veiligheidsdatum. Pasta, rijst, blikken en droge koekjes zijn weken of maanden na die datum prima bruikbaar. De “te gebruiken tot”-datum op vlees, vis en zuivel is een andere zaak. Die moet je serieus nemen.

Supermarkten hanteren afprijsregels voor producten die de datum naderen. In de meeste winkels geldt een korting van dertig tot vijftig procent op producten die de volgende dag over datum gaan. Dat is een moment om te kopen als je het die avond of de volgende dag verwerkt. Voedselverspilling gaat zo omlaag en jij betaalt minder.

Een praktisch hulpmiddel bij het plannen van je weekmenu is weten wat er in huis is. Schrijf op wat je hebt, wat bijna op is en wat je de komende week nodig hebt. Zo voorkom je dat je dubbel koopt of dat producten ongebruikt weggooien. Er zijn apps voor, maar een lijstje op papier werkt net zo goed.

Bij het plannen van een weekmenu helpt het om te kijken naar wat er in de aanbieding is. Bouw het menu om de actie heen, niet andersom. Als kipfilet in de aanbieding is, plan je drie gerechten met kip. Dat scheelt merkbaar op je weekrekening.

Wie wil weten hoe hij producten slim combineert en thuis opslaat, vindt daarvoor veel bronnen. Hetzelfde geldt voor andere aankoopbeslissingen thuis: voordat je een nieuw apparaat aanschaft, loont het om goed na te denken over hoe het past in je ruimte en bij je bestaande inrichting. Voor wie bijvoorbeeld een televisie aan de muur wil hangen, helpt het om eerst uit te zoeken welke tv beugel bij je toestel en woonkamer past.

Terug naar de supermarkt. Een actie op A-merk is niet altijd goedkoper dan het huismerk zonder actie. Reken het na. Pak de rekenmachine op je telefoon en deel de prijs door het gewicht of het volume. Prijs per 100 gram of per liter. Dat is de eerlijke vergelijking. Supermarkten zijn verplicht die eenheidsprijs te vermelden, maar hij staat klein en laag op het schaplabel.

Veelgestelde vragen over huismerken en supermarktacties

Is een huismerk altijd van mindere kwaliteit dan een A-merk?

Nee. De kwaliteit van een huismerk hangt af van de categorie en de producent. In veel gevallen worden huismerken geproduceerd door dezelfde fabrikanten als A-merken. De basisgrondstof is identiek, de receptuur kan licht afwijken. Bij basisproducten zoals rijst, bloem en ingeblikte groenten is er vrijwel geen kwaliteitsverschil. Bij smaakgevoelige producten zoals koffie, chocolade of kaas kan het verschil wél merkbaar zijn. Proef het zelf en oordeel op basis van ervaring, niet op basis van het etiket.

Hoe weet ik of een actie echt voordelig is?

Vergelijk altijd op eenheidsprijs, dus prijs per 100 gram of per liter. Een grotere verpakking met actie is niet automatisch goedkoper dan een kleiner pak zonder actie. Controleer ook de houdbaarheidsdatum. Een actie op een product dat bijna over datum is, is alleen voordelig als je het op tijd verwerkt. Kijk ook of het huismerk van hetzelfde product zonder actie goedkoper is dan het A-merk mét actie. Dat is vaker het geval dan je denkt.

Hoe plan ik mijn weekmenu slim rond supermarktaanbiedingen?

Begin met de folder van de week. Kijk welke producten in jouw vaste boodschappenmand in de aanbieding zijn. Bouw je menu daar omheen. Kies voor veelzijdige producten die je in meerdere gerechten kunt verwerken, zoals kip, aardappelen, peulvruchten of seizoensgroenten. Controleer wat je al in huis hebt voor je de boodschappenlijst maakt. Zo voorkom je voedselverspilling en koop je alleen wat je nodig hebt. Een vast weekschema met twee of drie flexibele maaltijden geeft structuur zonder dat je elke avond hoeft te bedenken wat je eet.

Meer om te lezen